Programma van Nationaal Symposium Contamination Control 2026

André van Tongeren, Associate Director bij Apleona
André is Associate Director binnen het cluster Healthcare & Life Sciences van Apleona.
Met een achtergrond in werktuigbouwkundige en elektrotechnische installatietechniek ben ik in deze rol binnen Europa betrokken bij integraal facilitair management met een blik op contamination control.
Naast zijn werk voor Apleona is hij actief als bestuurslid van VCCN en voorzitter van de commissie opleidingen. Verder is André bestuurslid van de Dutch Building Commissioning Association (DBCxA), waarmee ik een verdere bijdrage lever aan het duurzaam borgen van gebouwprestaties in het algemeen, en cleanrooms en controlled environments in het bijzonder.
Hij is betrokken geweest bij de totstandkoming van VCCN richtlijn 10, de revisie van ISO 14644-3 en ISO 14644-4 alsmede ISO 14644-21.
Tot slot zet André zich in als docent bij VCCN, TVVL en de Cleanroom Testing & Certification Board International.

Vanuit het Meerjarenonderhoudsplan is de vervanging van 422 Fan Filter Units (FFU’s) gerealiseerd binnen een Cleanroom VLL die gedurende het volledige project operationeel is gebleven.

Gezien de hoge eisen aan continuïteit, proceszekerheid en cleanroomcondities lag de nadruk sterk op risicobeheersing. Door een gedetailleerde en gefaseerde planning en intensieve afstemming met betrokken procesmedewerkers zijn risico’s voor de bedrijfsvoering, kwaliteit en veiligheid tot een minimum beperkt.

De integrale aanpak van voorbereiding tot uitvoering en oplevering heeft geleid tot een gecontroleerde en succesvolle realisatie binnen de gestelde randvoorwaarden.

Franco Brouwer, Contractmanager Beheer en Onderhoud bij TNO
Franco is ruim tien jaar werkzaam binnen TNO Beheer en Onderhoud en heeft in die periode diverse technische rollen vervuld, waaronder coördinator techniek. Sinds november 2025 is hij actief als contractmanager.

Daarvoor werkte hij bij Imtech als contractmanager Beheer en Onderhoud, waar hij verantwoordelijk was voor meerdere Rijksvastgoedlocaties.

In deze lezing krijg je inzicht in het verschil tussen accreditatie en certificatie. Deze begrippen worden in de praktijk nog vaak door elkaar gehaald, terwijl ze een duidelijk verschillende betekenis hebben.

Je leert welke zekerheden beide vormen bieden aan gebruikers en wat dit betekent voor certificerende instellingen. Certificatie richt zich op de vraag of een product of dienst voldoet aan de gestelde normen.

Accreditatie gaat een stap verder: het beoordeelt of een certificerende instelling deskundig en betrouwbaar genoeg is om deze beoordeling uit te voeren. In Nederland bepaalt de Raad voor Accreditatie (RvA) of een instantie onder accreditatie mag werken.

Alex van den Berkt, Business Development Manager bij Kalibra International B.V.
Alex heeft ruim 37 jaar ervaring binnen de farmaceutische industrie, biotech en zorgsector. Hij beschikt over uitgebreide expertise in de bouw van cleanrooms en operatiekamers, evenals in validatie en onderhoud.

In zijn huidige rol adviseert hij klanten op het gebied van kalibratie en validatie. Daarnaast ontwikkelt hij regelmatig nieuwe producten in samenwerking met klanten. Binnen Kalibra is hij onder andere verantwoordelijk voor accreditatietrajecten bij de RvA, met een specifieke focus op cleanroomvalidatie.

Het hijsprobleem in cleanrooms is zelden een hijsprobleem.

In de praktijk wordt hijstechniek vaak pas bekeken als de cleanroom al is ontworpen. Dan liggen constructie, layout en routing vast en ben je gebonden aan keuzes die al zijn gemaakt. Wat volgt is geen oplossing, maar een compromis met impact op risico, kosten en flexibiliteit. Om dit te voorkomen, moeten keuzes over hijstechniek vroeg in het proces worden meegenomen.

In deze lezing word je meegenomen in waarom hijstechniek vanaf het begin onderdeel moet zijn van het ontwerp. Ook wordt gekeken naar wat er nog mogelijk is als die stap te laat is gezet en wat er nodig is om alsnog tot een passende oplossing te komen.

Danny van Deuzen, commercieel directeur bij Mennens Cleanroom Cranes

Danny is al 21 jaar actief binnen de Mennens Groep en kent de hijswereld van meerdere kanten. Hij heeft ervaring met hijsoplossingen in de bouw en in cleanrooms, binnen nationale en internationale projecten.

Door deze brede ervaring weet hij waarom hijsen in cleanrooms een andere aanpak vraagt. Hij kan goed laten zien waarom timing, ontwerpkeuzes en praktijkervaring bepalend zijn voor een passende hijsoplossing.

In cleanroomomgevingen zijn menselijke operators verantwoordelijk voor het ruime merendeel van de contaminatie, vaak veroorzaakt door kleine, onbewuste bewegingen of subtiele afwijkingen in gedrag en procedures. Dit programmaonderdeel introduceert hoe MOSAiQ deze operatorbewegingen meet en vertaalt naar bruikbare, data-gedreven inzichten. Door geavanceerde bewegingsanalyse en real-time biofeedback worden risicopatronen zichtbaar gemaakt en kan het productieproces gerichter worden verbeterd. Tegelijkertijd levert het systeem audit-ready compliance data die organisaties ondersteunt bij het voldoen aan strikte regelgeving. Zo helpt MOSAiQ om contaminatierisico’s bij de bron te verminderen en productieprocessen in pharma en micro-elektronica veiliger, schoner en efficiënter te maken in uiteenlopende cleanroomomgevingen.

Maarten Gijssel, CEO Kinetic Analysis Group
Maarten Gijssel is een ondernemer en innovator op het snijvlak van menselijke prestaties, biowetenschappen en technologie. Hij leidt de Kinetic Analysis Group, die zich heeft ontwikkeld van een adviesbureau voor biomechanica in de topsport tot een aanbieder van schaalbare oplossingen voor prestatieanalyse, met Kinetic Analysis als innovatiecentrum. Zijn werk omvat MOSAiQ voor bewegingsanalyse en contaminatiebeheersing in cleanrooms, IDRO voor realtime biochemische metingen en ATRIDE voor slimme, op textiel gebaseerde fysiologische monitoring. Gedreven door de visie "impact en kansen creëren met menselijke data", slaat hij een brug tussen wetenschap en ondernemerschap om menselijke waarneming om te zetten in praktische toepassingen in sport, gezondheidszorg en industriële omgevingen.

Deeltjes spelen een cruciale rol in verschillende kritische omgevingen en procesfasen binnen schone productie. Afhankelijk van variabelen zoals het ontwerp van apparaten kan de relevante deeltjesgrootte sterk variëren. De eigenschappen van kleine submicrometerdeeltjes, met name deeltjes kleiner dan 100 nm, zijn uniek. Dit maakt een groot aantal toepassingen en effecten mogelijk. Van natuurlijke aerosolen tot geavanceerde nanotechnologische deeltjes: ze kunnen met vergelijkbare methoden worden gekarakteriseerd. Het karakteriseren van nanodeeltjes vereist echter speciale technieken. We richten ons op methoden voor het tellen en meten van nanodeeltjes. Aerosoldeeltjes volgen bepaalde dynamieken en na een korte introductie behandelen we de bemonstering, conditionering en het transport van nanodeeltjes. Alleen de combinatie van geschikte bemonstering, transport en analysetechnieken maakt een correcte detectie en bepaling van het aantal deeltjes en de grootteverdeling mogelijk over een breed concentratiebereik.

Torsten Tritscher, Senior Application Engineer bij TSI GmbH
Torsten werkt als Senior Application Engineer en heeft meer dan 20 jaar ervaring op het gebied van aerosolen en nanodeeltjes. Na zijn studie milieuwetenschappen in Münster (Duitsland), met focus op bronbepaling van deeltjes, behaalde hij in 2011 een PhD over fysische eigenschappen van aerosolen aan de ETH Zürich en het Paul Scherrer Instituut in Zwitserland. Sinds 2012 is hij verantwoordelijk voor technische en applicatieondersteuning bij TSI GmbH in Aken en leidt hij momenteel het EMEA R&A Application Engineer-team.

In de afgelopen jaren is veel onderzoek uitgevoerd naar het belang en de toepassing van luchtbevochtiging.

De sessie behandelt de verworven inzichten en de meest recente resultaten en innovaties rondom luchtbevochtiging in complexe zorggebouwen met strenge eisen. Daarbij komen aan bod waar de richtlijnen vandaan komen, hoe ze geïnterpreteerd kunnen worden en welke alternatieven voor luchtbevochtiging kansen bieden op het gebied van verduurzaming. Ook wordt kritisch gekeken naar de risico’s en de mitigerende maatregelen die patiëntveiligheid en contamination control moeten waarborgen.

Karin Kompatscher, Onderzoeker bij TNO
Karin Kompatscher is sinds 2019 onderzoeker bij TNO en brengt brede en verdiepende kennis mee over duurzame klimaatregelingen, geforceerde luchtstroming en binnenluchtkwaliteit in gebouwen met strenge binnenklimaateisen. In haar projecten spelen contamination control, patiëntveiligheid en duurzaamheid binnen ziekenhuizen en zorgorganisaties een centrale rol.

De ISO 14644 norm is een standaard die altijd wordt gebruikt in het specificeren van een cleanroom. De vraag is of een klant daar eigenlijk wel mee geholpen is. In deze presentatie gaan we daar een antwoord op proberen te geven.

Tijs Teepen, Business Development Manager bij Brecon Cleanroom Systems BV
Jarenlang heeft Tijs als gebruiker / engineer / system engineer en CTO gewerkt in en machines ontworpen voor cleanrooms. Daar is ruime ervaring opgebouwd over de eisen aan de producten en system die in een cleanroom worden gebouwd. Met deze ruim 25 jaar ervaring heeft hij de cleanroom norm tegen het licht gehouden van het uiteindelijke doel: een schoon product.

Cleanrooms ontwerpen is allesbehalve eenvoudig. Er komt veel bij kijken en productieprocessen vormen vaak het uitgangspunt. Maar processen zijn soms valkuilen. Producten veranderen, de marktvraag verschuift en organisaties moeten kunnen meebewegen. Juist daarom moet een cleanroom niet alleen vandaag optimaal functioneren, maar ook klaar zijn voor morgen, voor nieuwe processen en producten. Aanpassingen aan bestaande cleanrooms zijn vaak complex, kostbaar en tijdrovend. Hoe ontwerp je een cleanroom die flexibel genoeg is om veranderingen soepel op te vangen, zonder concessies te doen aan efficiëntie, logica en prestaties?

In deze presentatie ontdek je een bewezen aanpak voor het realiseren van een toekomstbestendig, duurzaam en optimaal cleanroomontwerp afgestemd op de dynamiek van vandaag én de uitdagingen van morgen.

Rob Kanbier, Directeur Healthcare & Life sciences/architect bij KuiperCompagnons
Rob Kanbier werkt al 25 jaar als architect bij KuiperCompagnons en geeft leiding aan de afdeling Healthcare & Lifescience. In die rol ontwerpt hij voor toonaangevende opdrachtgevers zoals Bristol Myers Squibb, Kite Pharma, Sanquin, Johnson & Johnson, UMCG, Erasmus MC en het Albert Schweitzer ziekenhuis.

Met een scherpe blik en een mensgerichte aanpak vertaalt hij complexe vraagstukken naar flexibele, toekomstbestendige omgevingen. Gebouwen die niet alleen vandaag functioneren, maar ook morgen blijven verrassen en altijd het welzijn van mensen centraal stellen.

In cleanrooms zijn mensen verantwoordelijk voor 75–80% van de totale deeltjesbelasting. Toch ontbreekt een eenduidige manier om de prestaties van cleanroomkleding meetbaar te maken.

In deze presentatie introduceert Paul Joosten een nieuw concept voor een VCCN-richtlijn waarin kleding wordt geclassificeerd op basis van daadwerkelijke deeltjesemissie van personen. De richtlijn definieert drie klassen, gekoppeld aan grenswaarden voor uitstoot bij verschillende activiteitenniveaus, gebaseerd op Body-Box metingen (IEST-RP-CC003.5).

Dit biedt een concrete methode om kleding te vergelijken, te kwalificeren en direct te koppelen aan ontwerpkeuzes voor ventilatie en energiegebruik (ISO 14644-4). Daarmee ontstaat een belangrijke stap richting “design driven by sources”.

De richtlijn helpt leveranciers, ontwerpers en gebruikers om beter onderbouwde keuzes te maken in ontwerp en operatie van cleanrooms.

Paul Joosten, Bedrijfsdirecteur bij Kuijpers
Paul Joosten is voorzitter van VCCN, actief binnen de kenniscommissie en bedrijfsdirecteur bij Kuijpers. Vanuit zijn achtergrond in contamination control, cleanroomontwerp en high‑tech projectomgevingen werkt hij dagelijks aan vraagstukken rondom luchtkwaliteit, energie‑efficiëntie en procesbeheersing. Paul is actief betrokken bij de ontwikkeling van normen, geef lezingen en onderwijs over cleanroomtechniek, en combineert praktijkervaring met een sterke focus op verbeteren van ons ontwerpproces en verbeteringen in de sector.

Tijdens deze lezing hoor je meer over de nieuwste ontwikkelingen op het gebied van normen en richtlijnen wat betreft laboratoriumdesign (ISO TC 336) en laboratoriumapparatuur (ISO TC 48 / TC 332).

Robert van Seters, DGA bij LabSC advies BV
Robert van Seters is DGA van labSC, een bedrijf dat afgezogen arbeidsmiddelen in het laboratorium valideert. Sinds 2005 is hij actief als NEN-expert bij de ontwikkeling van normen en richtlijnen voor laboratoriumontwerp en -apparatuur, momenteel als voorzitter bij NEN. Verder is hij HVK’er en instructeur duikopleidingen.

Deze presentatie gaat over het opzetten van een gestructureerd kledingkwalificatieprogramma voor cleanroom omgevingen, gebaseerd op GMP Annex 1 en praktische testmethodes volgens IEST-RP-CC003.5. We bekijken hoe kleding een cruciale rol speelt in contaminatiecontrole, met de mens als grootste bron van deeltjes. Aan de hand van 5 stappen:

• materiaal- en designselectie,
• gebruiksevaluatie,
• onderhoud,
• performantie-analyse
• end-of-life validatie

tonen we hoe een robuuste en reproduceerbare aanpak kan worden opgezet.

Remi de Bock, Technical Manager bij Alsico
Remi werkt als technical manager binnen contamination control, met focus op cleanroomkleding en validatie. Met 9 jaar ervaring in dit domein ondersteunt hij klanten bij het opzetten en optimaliseren van hun kledingstrategie. Remi vertaalt technische inzichten naar praktische en compliant oplossingen, met aandacht voor zowel performantie als gebruiksgemak in farmaceutische en high-tech cleanroom omgevingen.

In verschillende gecontroleerde omgevingen in ziekenhuizen zijn normen en richtlijnen van toepassing. Een aantal richtlijnen zijn gewijzigd waarbij veel onduidelijkheid is ontstaan, bijvoorbeeld omtrent OK ventilatie. In deze presentatie wil Remko proberen meer duidelijkheid te geven omtrent normen en richtlijnen in ziekenhuizen.

Remko Noor, Directeur bij Maximuse B.V.
Vanuit Maximuse B.V. is Remko Noor betrokken bij de initiatie, ontwerp, realisatie, commissioning en inhuizen van projecten in de gecontroleerde omgevingen binnen de gezondheidszorg. Hij treed op als commissioningsmanager / expert en als adviseur op het gebied van ontwikkeling van innovatieve concepten voor operatiekamercomplexen, CSA, isolatiekamers, enz. Maximuse B.V. heeft een concept en werkwijze ontwikkeld voor gecontroleerde omgevingen in ziekenhuizen zoals operatiekamers die toekomstbestendig zijn. De werkwijze is gericht op een optimaal eindresultaat voor de gebruikers waarbij de inrichting minimale risico’s oplevert voor de patiëntveiligheid. 

Naast zijn werk is Remko actief binnen Scouting Nederland en is hij bestuurslid binnen de Vereniging Contamination Control Nederland (VCCN). Zij ontwikkelen en delen kennis op dit gebied door het meewerken aan nieuwe richtlijnen, organiseren van symposia en het geven van cursussen. Binnen het bestuur ben ik verantwoordelijk voor de lezingen en conferenties die wij als vereniging organiseren.

In deze interactieve workshop staat de herziening van ISO14644-5 “Operations” centraal. De focus ligt op het werken vanuit een impact- en risk-based benadering in plaats van een traditionele compliancegerichte aanpak.

Na een korte introductie gaan deelnemers in groepen (syndicaten) aan de slag met praktijkgerichte opdrachten rondom onderwerpen uit de norm, zoals kleding, transfer en schoonmaak. Aan de hand van een casus worden knelpunten geïdentificeerd en lessons learned uitgewerkt en gepresenteerd.

De workshop is gericht op het verkrijgen van inzicht in de norm en het toepassen van risk assessment in de praktijk.

Dirk de Kleuver, Hoofd Kwaliteit & Proces bij Kuijpers PHF Services
Dirk heeft meer dan 30 jaar ervaring binnen de farmaceutische industrie en quality management. Sinds 7 jaar is hij werkzaam bij Kuijpers PHF Services, gespecialiseerd in het ontwerpen en realiseren van controlled environments. Daarnaast is hij actief als contributor binnen TC209 WG5 en EN17141 WG5.

Petra Van Hauwe, Cleanroom & Validatie specialist bij Haskoning
Na een stage in de medische microbiologie en 5 jaar werkervaring in de levensmiddelensector, heeft Petra sinds 1996 een uitdaging gevonden in het “stoflab” van Haskoning. Haar taak is microbiologische kennis uit te dragen naar installatievakgroep en het stoflab te upgraden naar een cleanroom laboratorium. Door de jaren heen is ervaring opgedaan met het meten in diverse sectoren waar cleanrooms benut worden en sinds een aantal jaren is haar adviesveld uitgebreid met validatie- & kwalificatiekennis voor cleanrooms & utiliteiten en bestaat haar adviesveld uit cleanrooms van initiatie tot realisatie en van cleanrooms “in gebruik” tot decommissioning.

Een presentatie over de zoektocht naar de (klinische)evidentie van een druk hiërarchie op de operatieafdeling en de vraag of dit met de moderne opzet, werkwijze en systemen nog wel noodzakelijk is. Het ontwerpen met een drukhiërarchie levert vaak extra kosten en gedoe op. Als dat noodzakelijk is prima maar wellicht moeten we dit heroverwegen.

Roberto Traversari, Onderzoeker/adviseur bij TNO
Roberto Traversari is onderzoeker en adviseur bij TNO Buildings and Energy Systems (BES) op het gebied van de fysieke omgeving van de hotfloor (operatiekamers, IC-units, spoedeisende hulp, etc.). Roberto doet onderzoek naar de luchtkwaliteit, processen en de relatie tussen de fysieke omgeving en efficiëntie en patiëntveiligheid, Evidence Based Healthcare Design (EBHD). Voor het programma pandemische paraatheid en ventilatie (P3Venti) dat TNO op verzoek van het ministerie van VWS uitvoert was Roberto Lead Scientist. Hij is tevens voorzitter van de Europese werkgroep (CEN TC156 WG18) werkt aan normen/richtlijnen voor ventilatie in ziekenhuizen in het algemeen en specifieke kritische ruimten in het bijzonder.

Roberto is ook veelvuldig betrokken bij onderzoek naar de kwaliteit van de technische infrastructuur van ziekenhuizen. Vanuit zijn rol van voorzitter van de Raad van Begeleiding van Stichting ISSO, het kennisinstituut voor de installatiesector, is hij daarnaast actief op dit gebied van energie, duurzaamheid en installatietechniek.

Leo Bormans is auteur van internationale bestsellers als The World Book of Happiness en The World Book of Hope. Zijn werk is gebaseerd op wereldwijd wetenschappelijk onderzoek naar geluk, hoop en levenskwaliteit. Al jaren verzamelt hij inzichten van toonaangevende wetenschappers en vertaalt hij die naar inspirerende en toepasbare ideeën voor mensen en organisaties wereldwijd. Hij is onder andere Distinguished Lecturer in Happiness Economics Research aan de Erasmus Universiteit Rotterdam.

Hooptimisme. Werkgeluk in nieuwe tijden
In zijn lezing neemt hij ons mee naar de essentie van hoop en werkgeluk in een tijd waarin verandering, onzekerheid en prestatiedruk het dagelijks leven bepalen. Hij laat zien dat hoop geen vaag ideaal is, maar een concrete kracht die richting geeft aan gedrag, samenwerking en leiderschap. Zijn centrale stelling is helder: hoop en optimisme werken, net als angst en pessimisme, als een bijzonder besmettelijk virus. Wat we denken en uitstralen beïnvloedt direct onze omgeving en de cultuur waarin we werken.

Met inzichten uit wetenschappelijk onderzoek en aansprekende voorbeelden maakt hij duidelijk hoe individuen en organisaties bewust kunnen kiezen voor hooptimisme. Niet als oppervlakkig positivisme, maar als een realistische en veerkrachtige manier van kijken naar uitdagingen. Zijn lezing inspireert, zet aan tot reflectie en biedt perspectief op hoe we meer energie, betekenis en verbondenheid kunnen creëren in werk en leven.